» پرونده

قیام جنگل ،نهضتی پر ابهام و چند روایتی از مبارزاتی است که به رهبری میرزا یونس استاد سرایی معروف به میرزا کوچک خان در شمال کشور رقم خورد و در روز ۱۶ خرداد ۱۲۹۹ در شهر رشت حکومت جمهوری را اعلام کردند.
روایت هایی که این جنبش را از سویی نوعی جنبش تجزیه طلبی تفسیر نموده و از دیگر سو آن را در جهت استقلال و حفظ تمامیت عرضی معرفی می‌کنند ما در این مقال کوتاه سعی داریم روایت مشترک این دو دیدگاه را اختصار  به رشته ی تحریر در اوریم.

اعتراضات مهسا، که به عنوان جنبش “زن، زندگی، آزادی” شناخته می‌شود، پس از مرگ مهسا (ژینا) امینی در بازداشت گشت ارشاد تهران در شهریور ۱۴۰۱ (سپتامبر 2022) آغاز شد. مهسا امینی به دلیل عدم رعایت حجاب مورد نظر حاکمیت، توسط گشت ارشاد دستگیر شد و گزارش‌ها حاکی از بدرفتاری با او در بازداشتگاه بود که منجر به مرگ او شد. این رویداد باعث خشم و نارضایتی عمومی شد و موجی از اعتراضات گسترده در سراسر ایران به راه افتاد.

جنبش مشروطه ایران یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین جنبش‌های اجتماعی و سیاسی در تاریخ معاصر ایران است که در اوایل قرن بیستم میلادی (اوایل قرن چهاردهم هجری قمری) شکل گرفت. این جنبش در واکنش به وضعیت نابسامان اقتصادی، فساد اداری، استبداد شاهانه، و تأثیرات منفی ناشی از دخالت‌های خارجی، به ویژه روسیه و بریتانیا، شکل گرفت. مشروطه‌خواهان با هدف برقراری حکومت قانون و ایجاد یک نظام سیاسی مدرن مبتنی بر قانون اساسی و تفکیک قوا، به مبارزه پرداختند.

اولین جرقه‌های جنبش مشروطه در سال‌های پایانی حکومت مظفرالدین شاه قاجار زده شد و در نهایت با صدور فرمان مشروطیت در سال 1906 میلادی (1285 هجری شمسی) به اوج خود رسید. این فرمان منجر به تشکیل اولین مجلس شورای ملی ایران شد که نقطه عطفی در تاریخ سیاسی ایران محسوب می‌شود. با این حال، دوره مشروطه با چالش‌ها و مقاومت‌های زیادی از سوی نیروهای استبدادی و حامیان نظام قدیم مواجه شد که در نهایت به دوران پر فراز و نشیبی برای ایران انجامید. این جنبش نقش مهمی در بیداری ملی و گسترش آگاهی‌های سیاسی و اجتماعی در ایران ایفا کرد و بستر مناسبی برای تحولات بعدی در تاریخ معاصر ایران فراهم آورد.