جنبش مشروطه ایران یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین جنبشهای اجتماعی و سیاسی در تاریخ معاصر ایران است که در اوایل قرن بیستم میلادی (اوایل قرن چهاردهم هجری قمری) شکل گرفت. این جنبش در واکنش به وضعیت نابسامان اقتصادی، فساد اداری، استبداد شاهانه، و تأثیرات منفی ناشی از دخالتهای خارجی، به ویژه روسیه و بریتانیا، شکل گرفت. مشروطهخواهان با هدف برقراری حکومت قانون و ایجاد یک نظام سیاسی مدرن مبتنی بر قانون اساسی و تفکیک قوا، به مبارزه پرداختند.
اولین جرقههای جنبش مشروطه در سالهای پایانی حکومت مظفرالدین شاه قاجار زده شد و در نهایت با صدور فرمان مشروطیت در سال 1906 میلادی (1285 هجری شمسی) به اوج خود رسید. این فرمان منجر به تشکیل اولین مجلس شورای ملی ایران شد که نقطه عطفی در تاریخ سیاسی ایران محسوب میشود. با این حال، دوره مشروطه با چالشها و مقاومتهای زیادی از سوی نیروهای استبدادی و حامیان نظام قدیم مواجه شد که در نهایت به دوران پر فراز و نشیبی برای ایران انجامید. این جنبش نقش مهمی در بیداری ملی و گسترش آگاهیهای سیاسی و اجتماعی در ایران ایفا کرد و بستر مناسبی برای تحولات بعدی در تاریخ معاصر ایران فراهم آورد.
